To podejście, w którym edukacja i rozwój człowieka nie kończą się wraz z ukończeniem szkoły, studiów czy zdobyciem pierwszych kwalifikacji zawodowych. Uczymy się także wtedy, gdy rozwijamy swoje zainteresowania, zdobywamy nowe umiejętności, uczestniczymy w życiu społecznym czy podejmujemy nowe role w życiu osobistym.
Według definicji stosowanej przez Eurostat, lifelong learning obejmuje wszystkie aktywności edukacyjne podejmowane w ciągu życia w celu rozwijania wiedzy, umiejętności i kompetencji. Mogą one mieć wymiar osobisty, obywatelski, społeczny lub zawodowy.
LLL nie oznacza wyłącznie kolejnego kursu, szkolenia czy zdobywania certyfikatu. Obejmuje zarówno edukację formalną, jak i różnego rodzaju zorganizowane kursy, warsztaty czy szkolenia, a także uczenie się w sposób nieformalny między innymi w pracy, w rodzinie, lokalnej społeczności czy poprzez samodzielne zdobywanie wiedzy.
Przez wiele lat edukację postrzegano przede wszystkim jako etap życia przypadający na dzieciństwo, młodość i początek dorosłości. Szkoła, później studia, a następnie wejście na rynek pracy miały wyznaczać kolejne etapy tej drogi. Idea LLL zmienia tę perspektywę.
Dzisiaj możemy zdobywać nowe kompetencje jako osoby młode, ale również w wieku 40, 50, 60 czy 70 lat. Możemy wrócić do edukacji po kilku latach przerwy, nauczyć się nowego języka, zdobyć kwalifikacje potrzebne w pracy, rozpocząć naukę zupełnie nowego obszaru albo rozwijać zainteresowania, które wcześniej nie miały dla nas miejsca w codziennym życiu.
Nie można jednak pominąć zawodowego wymiaru uczenia się przez całe życie. Zmiany technologiczne, cyfryzacja, automatyzacja oraz zmieniające się wymagania pracodawców sprawiają, że kompetencje zdobyte na początku kariery nie zawsze wystarczają na całe życie zawodowe.
Dlatego LLL obejmuje między innymi:
- podnoszenie kwalifikacji,
- rozwijanie nowych kompetencji,
- zdobywanie nowych umiejętności cyfrowych,
- przekwalifikowanie się,
- przygotowanie do zmiany zawodu,
- rozwój zawodowy,
- uczenie się w miejscu pracy.
Eurostat wskazuje, że edukacja dorosłych obejmuje również aktywności podejmowane w związku z obecną lub przyszłą pracą, zwiększaniem możliwości zatrudnienia, rozwojem kariery czy awansem zawodowym. W tym ujęciu LLL staje się jednym z elementów przygotowania człowieka do funkcjonowania w zmieniającym się świecie pracy.
Jedną z zalet podejścia LLL jest odejście od przekonania, że prawdziwa edukacja musi odbywać się w szkole lub na uczelni:
- możemy uczyć się podczas kursu;
- możemy uczyć się podczas szkolenia w pracy;
- możemy uczyć się na warsztatach;
- możemy uczyć się od innych ludzi;
- możemy uczyć się samodzielnie.
Możemy zdobywać formalne kwalifikacje, ale możemy też rozwijać kompetencje, które nie kończą się uzyskaniem dyplomu.
Eurostat podkreśla, że kluczowym elementem jest intencja uczenia się, czyli świadome dążenie do zdobycia wiedzy, umiejętności lub kompetencji, które pozwalają zmieniać się nam wraz ze zmieniającym się światem. Możemy rozwijać to, co już potrafimy, ale możemy także próbować czegoś zupełnie nowego:
- Możemy zmienić zawód;
- Możemy zdobyć nowe kwalifikacje;
- Możemy wrócić do nauki po wielu latach;
- Możemy rozwijać zainteresowania, na które wcześniej nie mieliśmy czasu.
I właśnie dlatego idea LLL jest tak istotna, bo nie zamyka człowieka w jednej ścieżce edukacyjnej czy zawodowej, tylko pozwala traktować edukację jako proces, który może towarzyszyć nam przez całe życie.
Źródło: Eurostat, Adult Education Survey – Reference Metadata, definicje i metodologia dotyczące lifelong learning, edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej.
